Machtiging

Een machtiging is de bevoegdheid om iemand te vertegenwoordigen - eHerkenning, DigiD Machtigen en EUDI Wallet-attestaties maken dit controleerbaar.

Een machtiging is de wettelijke bevoegdheid en vertegenwoordigingsmacht om namens een ander te handelen - een medewerker voor een bedrijf, een accountant voor een klant. Deze bevoegdheid kan worden vastgelegd via een volmacht, een formeel juridisch instrument dat voor de meeste handelingen gewoon schriftelijk kan worden verleend. Ook digitale diensten hebben behoefte aan machtigingen die bewijsbaar en controleerbaar zijn: eHerkenning bouwde zijn hele stelsel rond machtigingenregistratie, inclusief ketenmachtiging voor ketens van intermediairs. DigiD Machtigen laat burgers iemand anders registreren om voor hen te handelen, bijvoorbeeld een familielid dat overheidszaken regelt. Een ouder die optreedt voor een minderjarig kind is weer iets anders: dat is wettelijke vertegenwoordiging, die volgt uit de wet in plaats van te worden verleend, al registreren notarissen en de KVK nog steeds wie een rechtspersoon mag vertegenwoordigen. Delegatie is een ander juridisch begrip dan machtiging (mandaat), al verschilt de terminologie per context: in het bestuursrecht hebben mandaat en delegatie elk een eigen, specifieke betekenis onder de Awb.

In het EUDI Wallet-tijdperk worden machtigingen attestaties: een ondertekende, intrekbare verklaring dat persoon X handeling Y mag verrichten voor organisatie Z, gepresenteerd vanuit de wallet en geverifieerd tegen de authentieke bron. Het Architecture and Reference Framework noemt dit type attestatie informeel een Power of Representation (PoR); de conceptverordening voor de European Business Wallet gaat verder en definieert een mandate direct (artikel 3(19)), en noemt het aanmaken, beheren en delegeren van mandates als een van de kernfuncties (artikel 3(1)(c)). Ook certificaten kunnen de vertegenwoordigingsrol direct bevatten, zodat een handtekening de hoedanigheid bewijst waarin iemand tekende; omdat die rol wordt vastgelegd bij uitgifte, moet een beeindigde bevoegdheid doorgaans worden afgehandeld via certificaatintrekking in plaats van een live registercontrole, in tegenstelling tot attestatie- of registergebaseerde machtigingen.